Leishmania

Leishmania

Leishmania = Leishmaniasis = Leishmaniose


Als men het heeft over Leismania (of er op googled) dan wordt 9 van de 10 keer melding gemaakt van kale oor- en/of oogranden. Wist u dat het merendeel van de honden waarbij Leishmania is geconstateerd deze symptomen nooit hebben vertoond? Regelmatig worden wij benadert met vragen over deze ziekte en op veler verzoek hebben wij besloten een artikel te schrijven. Het is zeker niet de bedoeling om u angstig te maken of schrik aan te jagen, wel om u te informeren en zoveel mogelijk antwoord te geven op de veel voorkomende vragen.

Let op: Ook al is de hond op Kreta getest, en negatief bevonden is, wil dat niet zeggen dat de hond niet jaren later alsnog de ziekte kan krijgen. De ziekte kan een incubatietijd hebben tot 7 jaar. De test geeft dan alleen aan dat de ziekte op dat moment niet actief is.
Dus heeft de hond de ziekte wel, maar is die in slaaptoestand aanwezig (de hond is drager) dan geeft de test een negatieve uitslag. Als de ziekte actief wordt kun je nogmaals testen en zal hij positief zijn.
En dit artikel is o.a. geschreven om zo spoedig mogelijk ’het actief worden’ te kunnen herkennen.

Leishmania, hoe kom je eraan ?
Leishmania wordt verspreid door de flebotomine zandvlieg, die overigens meer op een mug lijkt. Deze zandvlieg bevat eencellige organismen die zich door middel van voeding (bloed) kunnen omvormen tot de parasiet (protozo) Leishmania Donovani. En terwijl de zandvlieg een maaltijd bij de hond nuttigt (dus de hond steekt), injecteert de vlieg tegelijkertijd deze parasiet bij de hond. De parasiet komt bij de hond in de bloedbaan terecht. Op dat moment zal het afweersysteem van de hond zijn werk gaan doen. Soms met succes, soms tevergeefs.

Waarom is deze ziekte zo lastig te herkennen ?
Er zijn ongeveer 30 verschillende soorten flebotomine zandvliegen, wat de verspreiding van de parasiet bevordert en maakt dat er op dit moment in meer dan 80 landen diverse leishmaniavarianten aanwezig zijn. Deze worden aangeduid als : L.d. donovani, L.d. infantum, L.d. chagasi, L. tropica, L. major etc.
* Elke soort leidt weer tot een andere variant van deze ziekte, vandaar dat het hier een ziekte betreft met een heel wisselvallig beeld dat per hond kan verschillen.
* Daarbij tast de parasiet het immuunsysteem van de hond aan en dat aantasten kan zich weer in diverse symptomen openbaren.
* Dit zijn de redenen waarom leishmania één van de moeilijkste ziektes is om te herkennen aan de hand van symptomen.

Wat maakt het nu dat de ene hond wel ziek wordt en de andere niet ?
Of de hond ziek wordt is afhankelijk van de immuunrespons van de hond na een Leishmania infectie EN de gezondheid ( lees : de kracht, de impact) van de parasiet. Als de afweer- mechanismen van de hond ineffectief blijken, vermeerdert de parasiet zich. De parasiet valt het immuunsysteem aan en zorgt ervoor dat de hond niet zo goed kan reageren op infecties en andere ziektes zoals gezonde honden. Vervolgens is het dan de vraag binnen welk tijdsbestek je iets gaat merken bij de hond.
* Bij sommige honden openbaart de ziekte zich al heel kort na de infectie, bij anderen kan de infectie levenslang aanwezig zijn zonder dat de hond ooit ziek wordt.
* En wat je al zou kunnen merken is weer afhankelijk van het type immuunrespons dat de hond ‘hanteert’ en van het orgaan waarin de reactie zich uit bij de hond.
* Vandaar dat de symptomen zo enorm uiteen kunnen lopen.

Wat zijn klinische symptomen ?
Alle uiterlijke klachten (zoals de voorbeeld foto’s) die het baasje zelf en/of een dierenarts kan waarnemen noemt men klinische symptomen. Zodra je deze symptomen kan waarnemen spreekt men van een klinische leishmania. In dit geval kan men stellen dat de leishmaniaparasiet ‘actief’ is. Het richt immers zichtbare en merkbare schade aan.
* Helaas is er ook een variant waarbij men nauwelijks tot geen uiterlijke symptomen kan waarnemen, maar de hond toch ziek is/of wordt van een actieve leishmaniaparasiet.
* Dus zonder dat wij het zien, kan het zijn dat er inwendig van alles aan de hand is bij de hond. Zo kunnen hart, lever, nieren, beenmerg, milt enz. aangetast worden.

Belangrijk : de foto’s die in dit artikel worden getoond zijn alleen maar voorbeelden van hoe het eruit kan zien. Deze foto’s dienen niet als vergelijkmateriaal waarbij men het risico loopt te denken ; ‘ o, zo ziet het er niet uit bij mijn hond dus dan heeft hij/zij het niet’. Aan de oorfoto’s is te zien dat het zich kan uiten in korstjes, maar ook in bultjes of kale plekken of er valt aan de oren juist helemaal niets te zien.

                                       

En dan hebben we het alleen maar over de symptomen die waarneembaar zijn als er al klachten waarneembaar zijn.

Waarom spreekt men soms van een “sluipmoordenaar”?
Het antwoord op deze vraag is : omdat deze ziekte zo enorm verraderlijk is. Ook zijn de beginnende lichte klachten vaak te verklaren door andere redenen (hij heeft zich verstapt, hij heeft wel heel druk gespeeld laatst en misschien heeft hij zich bezeerd, er heeft iemand op zijn pootje gestaan) waardoor er niet snel aan leishmania gedacht wordt en het dus een ‘sluipmoordenaar’ kan zijn.

Men stelt dat een geïnfecteerde hond met actieve leishmania, die onbehandeld blijft, weinig kans heeft op overleven na 4 jaar. Het is daarom ook belangrijk om er zo snel mogelijk bij te zijn. Er bestaan goede medicijnen die de parasiet slapend kunnen krijgen, mits je er tijdig bij bent.

Wat zijn de symptomen die bekend zijn ?
Afhankelijk van de organen die aangetast zijn door de parasiet en het stadium van de ziekte, kunnen er verschillende ziekteverschijnselen optreden. Van de volgende symptomen zie je er één of meerdere, maar vrijwel nooit tegelijk.
Algehele toestand van de hond :
* Geleidelijk toenemende lusteloosheid, tot soms slaapzucht. * Gewichtsverlies, ondanks dat hij goed eet of zelfs veel meer eten krijgt. * Bewegingsproblemen/gewrichtsklachten : mank lopen, stramheid die na een paar stappen soms ook zo weer over gaat. * Koorts en/of veel hijgen en/of oppervlakkig ademhalen. * Bloedarmoede (bleke slijmvliezen). * Lymfeklieren vergroot, vooral in hals –en knieholte.

Uiterlijke symptomen :
* Huidklachten: droge schilferige huid, wondjes die slecht/niet genezen, kale plekken, korstjes bij gewrichten (die ook vaak voor doorligplekken worden aangezien) * Typerende symmetrische kaalheid op lichaam en/of hoofd, vaak rond de ogen en neus. * Lichtroze gekleurde plekjes op de randen van de oogleden, en/of rond de neus, en/of kale plekjes achterop de oren.
* Korsten en/of kloven aan de neusspiegel en/of voetzooltjes. *Zweren op de huid en/of in de slijmvliezen. * Rode geirriteerde huid / blauwe plekken. * Neus: droge neus, spontane neusbloedingen, vochtbelletjes bij de neusvleugels, depigmentatie van de neus.
* Diarree, soms constant en soms wisselend. * Oog : chronische oogontstekingen, of alleen rood oogwit, vaak prut in de ooghoeken. * Afwijkingen aan de nagels, lang en/of snelgroeiend en/of dik, hard, bros. * Sommige honden zien er veel ouder uit dan ze werkelijk zijn.

     

 

 

 

 


 

 

 

               

Niet zichtbare symptomen :
* Vergrote lever en/of milt. * Chronische darmvliesontsteking (braken en diarree). * Nierfalen (=nierinsuffiëntie en dat is de grootste doodsoorzaak van leishmania)

Kortom, een heel scala aan symptomen.
Helaas leert de ervaring dat kale oorranden en kale plekken rond het oog het meest als symptomen worden genoemd. Daarom komt het dat de baasjes, en ook veel dierenartsen, niet snel aan leishmania denken als deze symptomen ontbreken. Het geval wil dat deze symptomen bij heel wat honden nóóit aanwezig zijn geweest, maar dat deze honden later tóch een actieve leishmania bleken te hebben. Dus het ontbreken van zichtbare symptomen is geen garantie dat uw hond geen Leishmania heeft.

Ach, het zal toch niet..... ?
Een greep uit de ervaringen van baasjes van een hond met leishmania en hoe zij een vermoeden kregen dat helaas bevestigd werd :
“Mijn hond was zeer stijf in zijn gewrichten, kon moeilijk gaan liggen en opstaan”
“Mijn hond is rustig, lusteloos wil ik het niet echt noemen, maar bijna saai, soms buiten een klein sprintje, maar dat was het dan wel”
“Ik zag bij mijn hond ernstige kloven en eeltplekken op de kussentjes van zijn poten’
‘Mijn hond heeft zeer slechte nagels, soms ligt aan de onderzijde het leven bloot, de nagels wijken dus naar buiten aan de onderkant”
“Ik zag het voor het eerst aan zijn bleke tandvlees, met soms rode geirriteerde plekken”
“Mijn hond heeft leishmania, maar ik heb nooit huidproblemen waargenomen zoals korstjes aan de oren, neus of staart “
“ Ik zag dat de achterhand van mijn hond een slechte spiervorming kreeg, daarbij had zij koorts en was veel aan het hijgen “
“ Ik was alert bij het zien van rood oogwit, prutjes in de hoeken en zelfs ontstekingen “
“ Mijn hond gedroeg zich als een gezonde hond, maar achteraf bleek hij een zeer hoge titer te hebben. Het enige wat ik kon zien waren kale plekjes op zijn poten, wat de reden was hem te laten testen. Hij bleek leishpositief te zijn en had ook nog lyme “
Korstje neus Kale plekjes keel en kin Plekken poot
“ Mijn hond had totaal geen uiterlijke kenmerken, daar lette ik altijd goed op. Na 2 jaar begon hij ineens veel te drinken en te plassen. En ja hoor, hij had leishmania en zijn nieren waren al ernstig aangetast “
“ Mijn hond had geen enkel symptoom, integendeel, een hond zoals elke gezonde hond zich gedraagt. Enkel de opmerking van mensen dat haar nagels zo mooi lang waren. Op een gegeven moment kon ze binnen twee weken niet meer op de bank klimmen en bleek ze twee vreemde ‘vochtzakjes ‘ op haar enkelgewrichten te hebben. Dat was alles, we dachten eerder aan een reumatische aandoening dan aan leishmania “.
“ We hebben onze hond laten onderzoeken omdat ze zo strompelde met een gebogen rug (veroorzaakt doordat een parasiet zich in gewrichtsvocht heeft genesteld) “ .
“ Had ik het maar geweten, ik heb wel een grote korst op zijn neus gezien die binnen twee weken vanzelf is genezen, hij had ook opgezette lymfeklieren (at goed en na aankomst in Nederland was hij zelfs 5 kilo aangekomen). Voor de zekerheid getest : leishmania “ .
Bloedarmoede Ontsteking mond
“ Ik zag het omdat mijn hond rode pukkeltjes had in de liezen en bijna geen haar in de oksels “.
“ Mijn hond had vochtbelletjes bij de neusvleugels, verharde randjes bij de neusvleugels, hij kuchte na het drinken (met een braakreactie) en was wat stram bij het opstaan, later kreeg hij ook een neusbloeding “.
“ Wat ik waarnam : Versnelde ademhaling, warm/heet aanvoelen (soms zelfs koorts), zwarte huidvlekjes (lijkt op ouderdomsplekjes bij de mens) rond de tepel/ geslachtsgebied, kuchen na waterdrinken (met bijna braakneigingen), droge korstige ellebogen (wat meer lijkt op doorligplekken) “ .
“ Mijn hond ging met een pootje hinken/trekken (wat lijkt alsof de hond zich verstapt heeft) Soms kon hij ineens wel weer een sprintje trekken op 4 poten. Dus dit werkte verwarrend. Maar na verloop van tijd ging hij zijn hele poot ontzien, ook weet ik van een ander baasje die precies dezelfde symtomen had en daar kwam nog een tweede pootje bij waarmee de hond ging trekken “.
“ Ik merkte niets, achteraf gezien heb ik wel vreemde plekjes op de huid gevonden “. “ Bij mijn hond waren de symptomen : koorts, overgeven en diarree “.
“ Ik heb mijn hond laten testen omdat hij een snotneus had, gevolgd door een bloedneus en hoge koorts “.

Gewicht :
Sommige honden vallen af en sommige komen juist aan. Bij veel honden verandert er heel weinig qua gewicht.

Neurologisch :
Gedragsveranderingen kunnen ook worden waargenomen (sommige baasjes herkennen dit, en noemen dit ‘schizofreen gedrag’, je hond kan je dan bijvoorbeeld aankijken alsof hij je nooit eerder gezien heeft, zich in de bosjes of achter bomen verschuilen etc.) Ook binnenshuis kan de hond zich wat vaker terugtrekken..

Waarom noemen wij deze ziekte een “ sluipmoordenaar “ ?
Wat het er niet makkelijker op maakt is dat alle in het artikel genoemde symptomen ook bij andere ziektebeelden voorkomen. En vaak wordt daar eerst aan gedacht en tegen behandeld. Het gevaar is dat er op die manier veel tijd verloren gaat waardoor de parasiet vrij spel heeft. Bij vage klachten die maar niet overgaan, raden wij daarom altijd aan om de hond op leishmania te laten testen.

ONS ADVIES :
* Bij twijfel is het aan te raden een bloedtest te doen. * Negatieve testuitslag, maar blijvende klachten ? Test dan later nog een keer.
Vivienne Feitsma.

Mirtos Animal Project | tel 06 58817314 | info@mirtos.nu